29 Mayıs 2015 Cuma

GESTASYONEL DİYABET (gebelik şekeri)

Günaydınnn...
           Doğum yapalı üzerinden 7 ay geçti ama doğum sürecinde beni panikleten,bir hayli canımı sıkan ve benim gibi bu durumu yaşayan bir çok kişiye yardım olabileceğini düşündüğüm yazımı paylaşmak istedim sizinle.
          Herkesin bildiği üzere gebeliği 24-28. haftaları arasında yapılan gebelik şekeri yüklemesi. Bununla ilgili her kafadan ayrı seslerde çıksa ben kendi adıma fikrimi söylemek istiyorum yaptırmak  da fayda olduğunu düşünüyorum. Çünkü ben ki tatlıyla hiç arası olmayan, patates, pilav, makarna nerdeyse hiç tüketmeyen, meyveler deseniz erik, çağla dışında başka bir meyveyi ağzına sürmeyen, ailemde 1. derecede şeker hastası bile olmayan biri olarak ta tammmm şanslı kişilik benmişim meğersem :D Hamileliğimin 24. haftasına kadar aldığım 3 kilocukla şekerimin yüksek çıkmasına doktorumuz bile şok oldu. Zaten çok kilo alarak başlamadığım hamileliğime son haftama kadar 8 kilo alarak devam ettim ve son hafta 1,5 kilo zayıflayarak 38. haftada Kartal Tuna'm şükürler olsun ki sağlıkla dünyaya geldi :) İlk Gebelik şekeri teşhisi koyulduğunda günlerce moralsiz gezdim bebeğime bir zararı olur mu endişesiyle ama diyetisten kontrolünde diyete uyduğunuz sürece sıkıntı yok. Tabi diyetle düzene girmeyen şekerinizi hem diyet hem günlük 30-45 dk arası yürüyüşle düzenlemeniz mümkün. İlk zamanlar her öğünde hem açlık hem de öğünden 1 saat sonra tokluk şekerimi ölçüyordum. Sonralarda hiç oynamayan şekerimi gün aşırı ölçmeye başladım. Sebebi iğneden resmen nasırlaşan parmak uçlarımdı. Ama sonucunda bebeğime sağlıkla kavuşmak vardı. Doktorumuz hala aradığımda 'kulağını çınlatıyoruz sürekli. yükleme yaptırmak istemeyen hastalara minicik Burçin de bile çıktı diye örnek gösteriyoruz' diyerek gülüşüyoruz. Yani demem o ki herkesin vücudu işleyişi aynı değil kulaktan dolma sözlere değil dotorunuza güvenin derim ben :) haa bide bu arada benim gibi oturup Google doktorculuğu oynamayın :) ben günlerce araştırdım internetten herkesin deneyimlerini okudum ama sonuç iç karartıcı şeyler dediğim gibi herkes farklı bazıları kötü şeyler yaşıyor olabilir ama dikkat edildiği müddetçe sıkıntı yaşanacağını sanmıyorum ki binlerce kere şükürler olsun yaşamadım. Rabbim kimseye de yaşatmasın...

Hadi bakalım neymiş bu Gestasyonel Diyabet ?

Gebelik şekeri nedir?

Daha önceden diyabeti olmayan bir gebede ikinci trimester ve sonrasındaki bir zamanda diyabet ortaya çıkmasına gestasyonel diyabet (gebelik şekeri) adı verilir.
gebelik döneminde şeker hastalığı 
Gebelikte fetusun gelişmesini sağlamaya yönelik olarak glikoz metabolizmasında önemli değişiklikler meydana gelir.
Plasentadan salgılanan HPL (Human placental lactogen) adlı hormon gebelikte fetusa yeterince glikoz gitmesini sağlamak amacıyla insülinin kan şekerini düşürücü etkisini frenler.
Böylece gebelikte doğal bir hiperglisemi (şeker seviyesinde yükselme) eğilimi ortaya çıkar. Bu eğilim bazen patolojik boyutlara ulaşabilir. Özellikle HPL'nin en etkili olduğu 24. gebelik haftasından itibaren anne adayı diyabetik hale gelebilir.

Gestasyonel diyabet kimlerde görülür?

Gebelik şekeri tüm anne adaylarının yaklaşık %5'inde ortaya çıkar. Gebelikle beraber görülen şeker hastalıklarının %90'ı gestasyonel diyabet özelliklerini taşır.

Gestasyonel diyabet gelişme riskinin yüksek olduğu anne adayları

  • Daha önce ölü doğum yapmış , anomalili bebek doğurmuş, iri bebek (4000 gram üzerinde) doğurmuş; birden fazla sayıda düşük yapmış olan;
  • daha önceki gebeliğinde gestasyonel diyabet geçirmiş olan;
  • gebelik öncesi kilosu normalden fazla olan;
  • yaşı ileri olan (35 yaş ve üzeri);
  • birinci derece akrabalarından birinde diyabet olan;
  • tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ya da mantar enfeksiyonu olan anne adaylarında mevcut gebelikte gestasyonel diyabet gelişme riski artar.
  • Mevcut gebeliğinde bebeği gebelik haftasına göre daha iri olan;
  • gebelik esnasında fazla kilo almış olan;
  • nedeni açıklanamayan polihidramniyos (amniyos sıvısının artması) saptanan;
  • bebeği beklenmedik bir şekilde ölen;
  • idrarda glikoz çıkışı saptanan ya da diyabet belirtileri gösteren (çok yemek yeme ve su içme, bol idrar yapma gibi) gebelerde de gestasyonel diyabet mevcut olabilir ya da gebeliğin kalan kısmında gelişebilir. 

Gestasyonel diyabet tanısı nasıl konur?

Gebelikte şeker hastalığı tarama testi (PPG):
Gebelik şekeri tanısı konan anne adaylarının yarısında yukarıda bahsedilen risk faktörlerinden hiç biri bulunmaz. Bu nedenle hiç bir şikayeti olmasa bile tüm anne adayları 24.-28. gebelik haftalarında, diyabet gelişme riskinin en yüksek olduğu dönemde şeker hastalığı tarama testine tabi tutulurlar.
Postprandial glikoz (gıda alımı sonrası glikoz) (PPG) testinde gıda alımından bağımsız olarak herhangi bir zamanda suda çözünmüş 50 gram saf glikoz içilmesinden bir saat sonra tokluk kan şekeri ölçülür. Bu testte bozukluk çıkması mutlaka diyabet olduğunu göstermez.
 

Gebelikte şeker hastalığı tanı testi

(Şeker yükleme testi) (OGTT)

12 saatlik bir açlık süresi sonunda açlık kan şekeri ve suda çözünmüş 100 gram glikozun içilmesinden bir, iki ve üç saat sonra damardan kan alınarak tokluk kan şekeri ölçümü yapılır. Bu dört ölçümden iki ya da daha fazlasının yüksek çıkması durumunda gestasyonel diyabet tanısı kesinleşir.
Ölçümlerden yanlızca biri patolojik çıkan anne adayları yakın takibe alınır. Bu anne adaylarında belli bir süre sonra OGTT tekrarlanır.
Gestasyonel diyabet gelişme riski yüksek olan anne adaylarında tanı için şeker tarama testi (PPG) değil, direkt olarak şeker yükleme testi (OGTT) yapılır. Test normal çıksa bile 32.-34. gebelik haftaları arasında tekrarlanır.
 

Gebelik şekerinin yarattığı tehlikeler nelerdir?

Gestasyonel diyabet tanısı konduktan sonra tedavi ya diyetle ya da insülin kullanılarak yapılır. Tablet şeklindeki şeker düşürücü ilaçlar gebelikte bu amaçla kullanılmazlar.
Anne adayları genellikle insülin tedavisinden korkarlar ve bebeklerinde de şeker hastalığı ortaya çıkacağı endişesi taşırlar. Kan şekerlerini normale döndürerek bebekte gebelik döneminde veya doğum sonrası ilk günlerde ortaya çıkması muhtemel durumların önüne geçilmesi açısından insülin tedavisi oldukça başarılıdır. Bu nedenle insülin tedavisi önerilen anne adaylarının bu tedaviyi korkmadan kabul etmeleri ve uygulamaları önemlidir.
 
Gebelik şekeri olan anne adaylarında yaklaşım
Diyabetli anne adayının gebelik muayeneleri
Diyabet tanısı konan anne adayının takibi normalden farklıdır. Tanı konduktan hemen sonra ya da önceden diyabetli olduğu bilinen bir anne adayında genel gebelik muayeneleri yapıldıktan sonra tüm vücut sistemleri ayrıntılı olarak gözden geçirilir. Bu anne adayları daha sık aralıklarla antenatal kontrollere çağırılır ve bu antenatal kontrollerin her birinde kan şekeri ölçümleri değerlendirilerek diyetin ve/veya insülin tedavisinin etkinliği gözden geçirilir. Gerekli durumlarda tek başına diyet tedavisinden vazgeçilerek diyet+insülin tedavisine geçilir. İnsülin tedavisi yetersiz geldiği görülen anne adaylarının insülin dozları tekrar ayarlanır. Belli bir gebelik haftasından sonra fetal iyilik hali testlerine (NST) başlanır.
Gestasyonel diyabeti olan anne adayı gebelik boyunca kan şekerini evinde düzenli olarak kontrol etmeli, verilen diyete ve alıyorsa insülin tedavisine uymalı ve doktorunun çağırdığı aralıklarla kontrole gelmelidir. Kontrollerde insülin dozlarının tekrar ayarlanması, ya da diyetin tekrar ayarlanması veya yanlızca diyet alanlarda diyete ek olarak insülin tedavisine geçilmesi gerekebilir.
Kontroller esnasında ultrason incelemesiyle bebekte irileşme, polihidramniyos (amniyos sıvısı artışı) aranır.
Belli bir gebelik haftasından sonra (genellikle 28. hafta) fetusun iyilik hali NST gibi testlerle haftada bir vebazen belli bir gebelik haftasından sonra daha sık araştırılır.
Anne adayının bebek hareketlerine duyarlı olması gerekir. Her bebeğin kendine özgü hareket etme alışkanlığı vardır. Anne adayı bebeğinin az oynamaya başladığını fark ettiğinde bu durumu doktoruna haber vermelidir.
Gestasyonel diyabeti olan ve insülin kullanan anne adayı belli bir gebelik haftasından sonra (genellikle 38. hafta) hastaneye yatırılarak izlenir. Bu aşamada fetal iyilik hali testleri sıklaştırılır, kan şekerleri düzenli olarak kontrol edilmeye devam edilir ve gerekirse tekrar insülin doz ayarlaması yapılır. Gebeliğin sonuna doğru doğum şekli hakkında karar verilir.
Doğumun zamanı ve şekli konusunda karar verilmesi
İri bebek ya da başka bir nedenle sezeryan gerekli değilse gestasyonel diyabetli anne adayı normal doğum yapabilir.
Normal doğum yapmasına izin verilen anne adayları doğum eylemi esnasında CTG ile sürekli bebek kalp atışları monitorizasyonuna tabi tutulurlar ve en ufak birolumsuzluk bulgusunda doğum sezeryan ile gerçekleştirilir.
Diyabetik anne adayının doğum yapacağı hastanenin yenidoğan ünitesinin diyabetik anne çocuğu bakımı konusunda tecrübesi olmalıdır.
İnsülin kullanan gestasyonel diyabetli annelerde doğumun hemen sonrasında insülin ihtiyacı azaldığından insülin dozları tekrar ayarlanır.
Gebeliklerinde gestasyonel diyabet tanısı konmuş annelere lohusalık bitiminde 75 gram glikozla OGTT (şeker yükleme testi) uygulanır. Bu test normal çıksa da annenin sonraki gebeliklerinde ya da hayatının ileriki dönemlerinde şeker hastalığına yakalanma riskinin diğer insanlara göre daha fazla olduğunu bilmesi gerekir. (alıntıdır.)


Diğer yazımda da şekeri hangi yiyecekler hızla yükseltir hangileri yararlı zararlı olarak hazırlayıp paylaşacağım. Umarım diğer hamişlere faydası olur.

                                                          Sevgiler....


 


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

2 yorum:

  1. Merhaba,Bebeğinizi güle güle büyütün ne güzel bir blog çalan şarkıyla mest oldum beni ziyaret etmişsiniz,yeni gördüm kusura bakmayın benimde torunum 5 aylık oldu kızımda bayağı zorlandı Haşimato oldu neyse her şey geride kaldı sevgilerimi bırakıyorum.

    YanıtlaSil
  2. Merhaba,Bebeğinizi güle güle büyütün ne güzel bir blog çalan şarkıyla mest oldum beni ziyaret etmişsiniz,yeni gördüm kusura bakmayın benimde torunum 5 aylık oldu kızımda bayağı zorlandı Haşimato oldu neyse her şey geride kaldı sevgilerimi bırakıyorum.

    YanıtlaSil